زبان مادری و اسپرانتو: حقوق زبانی سلب‌نشدنی هر انسان

"زبان مادری برای همه ما عزیز است. ما نخستین کلمات خود را به زبان مادری می‌گوییم و افکارمان را با آن بهتر بیان می‌کنیم. زبان مادری مبنایی است که بر اساس آن همه انسان‌ها شخصیت خود را از همان آغاز نخستین نفس شکل می‌دهند و هم اوست که افراد را در طول حیاتشان همراهی می‌کند. زبان مادری ابزاری است برای فراگیری احترام به خود، به تاریخ خود، و به فرهنگ خود، و از این‌ها مهم‌تر، به سایر انسان‌ها و تفاوت‌های آن‌ها..."

با این کلمات، دبیر کل یونسکو، کوئیچیرو ماتسوورا، پیام امسال خود را به مناسبت روز زبان مادری که همه ساله در 21 فوریه جشن گرفته می‌شود، آغاز نموده است. یقیناً هر سخن‌گوی به زبان بین‌المللی و بی‌طرف اسپرانتو این جملات را تایید می‌کند، زیرا سخن‌گویان به اسپرانتو از حقوق زبانی آگاه بوده و تلاش آن‌ها با هدف حفاظت از این حقوق در هر کجای جهان و در رابطه با هر زبانی، چه کوچک و چه بزرگ، صورت می‌گیرد. در واقع هیچ زبانی آنقدر کوچک نیست که باعث شود آن را نادیده انگاشت و با سخن‌گویان اندک آن رفتاری نادرست داشت. آن‌ها نیز انسان‌هایی دارای ارزش‌هایی همچون ما بوده و حق دارند که مورد احترام قرار گیرند. فرهنگ آنان حامل ارزش‌هایی مادون سایر فرهنگ‌هایی نیست که دارای ابزارهایی برای تحمیل خود به سایرین هستند.

در پیام دبیرکل یونسکو، برای سخن‌گویان به زبان اسپرانتو مفاهیم دیگری نیز وجود دارند که به اهمیت دنیای معاصر با ترکیب متوازن کثرت‌گرایی و تشخص مربوط می‌شود که در گستره فعالیت ما به مفهوم ترکیب بین زبان مادری و سایر زبان‌های لازمه برای ارتباطات با دیگر جوامع دور و نزدیک است.

اسپرانتو در بین آن زبان‌ها به مثابه زبانی برای ارتباطات بین‌المللی در سطح منطقه‌ای و جهانی است. اسپرانتو قصد جایگزینی زبان‌های ملی و محلی را ندارد. این امر برای همه روشن است. هدف سخن‌گویان به زبان اسپرانتو محافظت از زبان و هویت زبانی همگان است.

مدافعان زبان‌های محلی در مقابل زبان‌های دولتی راه به خطا می‌برند. آنها تنها مشکل خود را می‌بینند و مصرانه خطر زبان‌های بزرگ‌تر را نه تنها کاملاً نادیده می‌گیرند که حتی مورد استقبال قرار می‌دهند. نسل آینده آنان یقیناً نخواهد توانست در مقابل این زبان‌ها مقاومت کند. هدف اسپرانتو دفاع از حقوق آنان نیز هست، این نکته را زامنهوف در سخنرانی‌هایش درباره به‌کارگیری احتمالی اسپرانتو در مناطق چندقومیتی بیان داشته است.

مدافعان زبان‌های کوچک و متوسط در اروپا و در هرکجای دیگر جهان به خطا می‌روند که تنها زبان و فرهنگ خود را می‌بینند و فکر می‌کنند که می‌توانند خود را نجات دهند حتی اگر زبان و فرهنگ دیگران نابود شود. آنان فقط آرزو دارند که به‌عنوان دومین زبان بزرگ در جهان باقی بمانند. اتحاد بین آنها و سخن‌گویان به اسپرانتو می‌تواند برای همه یک مزیت باشد.

وسایل ارتباط جمعی نیز به خطا می‌روند که هر از چندگاهی در برابر حذف احتمالی زبان‌ها توسط اسپرانتو هشدار می‌دهند. گاهی اوقات این امر ناشی از خطا نیست، زیرا این اتهامات از کسانی و رسانه‌هایی ناشی می‌شود که به زبانی سخن می‌گویند که به آن عنوان زبان بین‌المللی اطلاق شده و به طور وسیعی مسئول ناپدید شدن زبان‌ها و فرهنگ‌ها در دنیای کنونی است.

یک بار دیگر به طور صریح و روشن تکرار کنیم: اسپرانتو فقط زبان دومی برای ارتباط بین افرادی با زبان‌های متفاوت است، که هریک از آن‌ها این حق را دارند که در امر فرهنگ جهانی با شناخت‌ها و افکار خود مشارکت کنند. در مقیاس جهانی غنای ما تنوع ما است، اما بدون زبانی که هر کسی بتواند آن را به آسانی فرابگیرد و آزادانه انتخاب کند، تنها فقر فرهنگی و یک‌نواختی جهانی حاصل خواهد آمد.

اسپرانتو سپاهی ندارد که آن را گسترش دهد. اسپرانتو جذابیت اقتصادی ندارد که افراد مجبور باشند آن را یاد بگیرند. اسپرانتو صنایع فرهنگی ندارد که بخواهد محصولاتش را با هزینه کردن از سایر زبان‌های محلی توسعه دهد. اسپرانتو تنها قدرت منطق و استدلال و درستی دارد، که همواره انسان‌های بیشتری آزادانه آن را انتخاب می‌کنند تا زندگی بین‌المللی خود را غنا بخشند، تا سایر فرهنگ‌ها را بشناسند، تا برای روابط عادلانه‌تر جهانی مشارکت داشته باشند.

رناتو کورستی

رییس سازمان جهانی اسپرانتو

اسپرانتو: گامی هوشمندانه

از امروز سایت دوست‌ورزی (www.amikumu.com) رسماَ افتتاح شد. در این سایتِ دوستیابی که به زبان اسپرانتو است می‌توانید دوستانی از سراسر جهان پیدا کنید.

(البته به شرطی که برادران ارشادی متوجه این قضیه نشوند و فیلترش نکنند!)

روز دوشنبه از ساعت 15 تا 17 آقای رضا خیرخواه برای علاقه‌مندان، در محل انجمن اسپرانتو ایران کلاس مکالمه برگزار خواهد کرد. حضور علاقه‌مندان را در این برنامه گرامی می‌داریم.

زمان: روز دوشنبه 30 بهمن ساعت 15

انتشارات Impeto از معروف‌ترین ناشران معاصر کتاب‌های اسپرانتو است. این‌هم نشانی سایت این ناشر معتبر اسپرانتو.

دو کتاب تازه اسپرانتویی چاپ خارج، با قیمت استثنایی در ایران:

کتاب اول:

Sed homoj kun homoj. Universalaj Kongresoj de Esperanto 1905-2005. Ziko Marcus Sikosek. Movado. UEA. Rotterdam. 2005. 197 paĝoj. Prezo: 16.50 €
Klarigo: Ilustrita rigardo super la ĉefa kaj plej granda regula renkontiĝo de esperantistoj.

قیمت: 10000 تومان

کتاب دوم:

Lingvo kaj popolo. Aktualaj problemoj de la Esperanto-movado. Humphrey Tonkin. Lingvistiko / Movado. UEA. Rotterdam. 2006. 159 paĝoj. Prezo: 14.10 €

قیمت: 8000 تومان

پرداخت و دریافت:

1- مراجعه به دفتر انجمن:

(خیابان انقلاب - بین مفتح و بهار – خیابان خاقانی کوچه علیزاده پلاک 33)

تلفن: 88۳۴۸۹۲۹

2- واریز وجه هر کدام از کتابها به حساب 0584100335331 عابر بانک سپه به نام محمدرضا ترابی

لطفا پس از واریز وجه، قبض بانکی را به شماره 88348929 با قید نشانی خود فکس کنید یا به نشانی تهران صندوق پستی 184/17765 یا به نشانی پست الکترونیک irea.oficejo@gmail.com   ارسال کنید تا در اسرع وقت آن را دریافت کنید

و اما ...

از زمانی که اسپرانتو آموختم و به یاد داشته‌ام، همیشه در برشورهای تبلیغاتی اسپرانتو که بیشتر از سوی انتشارات عطایی چاپ می‌شد (و می‌شود) خیلی در مورد این‌که نهج‌البلاغه به زبان اسپرانتو چاپ شده است تبلیغ می‌شد اما هیچ‌کس نمونه‌ای از آن را سراغ نداشت! تا همین اواخر داشتم به این نتیجه می‌رسیدم که  نکنه کاسه‌ای زیر نیم‌کاسه است ... . در سفر اخیری که به لهستان داشتم، در بلاد کفر جمالم به کتاب مستطابی منور شد که حقیقت را کمی تا قسمتی بر من هویدا کرد. در فروشگاه کتاب‌های اسپرانتویی چشمم به این کتاب افتاد:

دی وی دی اسپرانتو شامل:

• آموزش اسپرانتو به 24 زبان
• فیلمی درباره‌ی معرفی اسپرانتو با زیر نویس به 20 زبان
• کنسرت‌های اسپرانتویی
• اطلاعات مفصل درباره‌ی اسپرانتو
• وسایل کمک آموزشی اسپرانتو
• عکس و فیلم از هما‌یش‌ها و کنگره‌های بین المللی اسپرانتویی
• آرشیوی از مطبوعات اسپرانتویی تا پایان سال 2006
• ده‌ها کتاب اسپرانتویی
• مقالات برگزیده‌ درباره‌ی اسپرانتو
• مقالات برگزیده‌ به اسپرانتو
• کتاب‌های تخصصی درباره اسپرانتو
• کتاب های تخصصی به اسپرانتو
• و ....

همه و همه در یک دی وی دی  ارژینال!

بها: 40000 ریال  + 5000 ریال هزینه پست سفارشی

نحوه‌ی پرداخت و دریافت:

1- مراجعه به دفتر انجمن پرداخت نقدی و دریافت آنی:

(خیابان انقلاب - بین مفتح و بهار – خیابان خاقانی کوچه علیزاده پلاک 33)

تلفن: 88۳۴۸۹۲۹

2- واریز مبلغ 45000 ریال به حساب 0584100335331 عابر بانک سپه به نام محمدرضا ترابی

لطفا پس از واریز وجه، قبض بانکی را به شماره 88348929 با قید نشانی خود فکس کنید یا به نشانی تهران صندوق پستی 184/17765 یا به نشانی پست الکترونیک irea.oficejo@gmail.com   ارسال کنید تا در اسرع وقت آن را دریافت کنید

سخنران این ماه رضا خیرخواه اسپرانتودان ساکن تایوان است که درباره‌ی فعالیت‌های خود در تایوان صحبت خواهد کرد.

حضور اعضای انجمن را در این نشست گرامی می‌داریم.

زمان: روز جمعه 13 بهمن ساعت 17

نشانی  محل سخنرانی:

خیابان شریعتی بالاتر از ظفر کوچه آبان انتهای کوچه، کوچه صبر پلاک 24 – منزل درتاج