تجربهی چندینهزارسالهی بشریت ثابت کرده است که یک زبان ملی نمیتواند – حتی بهزور نظامی و با قدرت سیاسی و اقتصادی - بهجای زبان بینالمللیِ واقعی بهکار رود. هر یک از زبانهای ملی که در طول تاریخ چنین هدفی را دنبال کردند، پس از گذشتِ مدت زمانی – کوتاه یا بلند – مجبور شدند تا جای خود را به زبانِ ابرقدرتِ بعدی بدهند، بدون اینکه افراد زیادی زبان مورد نظر را بهخوبی فراگرفته باشند. مسلماً زبانِ استعمارگران – فعلی یا سابق – تصویر خوب و خوشآیندی در اذهان مردم باقی نمیگذارد تا ایشان را به فراگیریِ آن ترغیب کند.
در صورتیکه زبانی مانند زبان اسپرانتو، که هیچگونه سابقهی کشورگشایی و تجاوز ندارد، و متعلق به ملت یا کشور خاصی نیست، جاذبهی بسیار زیادی، بهعنوان زبان بینالمللی، برای مردم جهان دارد و در واقع نیز، علت پیشرفت و توسعهی چشمگیر آن تا به امروز – که بدون پشتیبانی دولتها و تنها توسط مردم عادیِ دنیا بهوقوع پیوسته است – همین امر بوده است.
از کتاب "آموزش زبان بینالمللی اسپرانتو: آسانترین زبان دنیا" تالیف مهندس احمدرضا ممدوحی، ناشر: آرویج، مرکز پخش: انجمن اسپرانتو ایران