زبان "مصنوعی"

گاهی از اوقات از زبان‌های فراساخته و ابداعی، مانند اسپرانتو، به‌عنوان زبان مصنوعی نام برده می‌شود. واژه‌ی مصنوعی به‌خاطر کاربردهای گوناگون آن، ممکن است این امر را در ذهن برخی از افراد ایجاد کند که زبان مصنوعی، زبانی ناقص، ناکارا یا ناخوب است، اما باید توجه داشت که ریشه‌ی این کلمه، صُنع و صنعت است که به معنیِ آفریدن و خلق کردن به‌وسیله‌ی هنر و قوه‌ی خلاقه است، که والاترین صفت انسان در ایجاد و آفرینش پدیده‌های بسیار گوناگون و مثبت است. به‌عنوان مثال، خانه در واقع یک غارِ مصنوعی است، حال چه کسی زندگی در غار را بر زیستن در خانه‌های مصنوع انسان – که دارای انواع و اقسام امکانات رفاهی است - ترجیح می‌دهد؟ هم‌چنین، پارک یا بوستان، یک جنگل مصنوعی است، اما چه‌کسی می‌تواند برای قدم زدن، به‌جای پارکِ نزدیک خانه‌اش به جنگل برود – که خطرات احتمالی، مانند وجود حیوانات دردنده نیز، در آن وجود دارد؟ تعداد مثال‌ها در این زمینه بی‌شمار است: شیرِ آب، چشمه‌ی مصنوعی است، اتومبیل یا خودرو، اسب مصنوعی است و غیره و غیره.

اسپرانتو نیز به‌عنوان یک زبان مصنوعیِ موفق و قدرت‌مند، به‌خوبی توانسته است با آفرینش آثار اصیل علمی و ادبی، و ترجمه‌ی آثار باارزش ادبی جهان – مانند شاه‌کارهای خیام و گوته و شکسپیر – شایستگی‌ها و غنای فراوان خود را در بیان ظرایف ادبی و دقایق علمی به‌اثبات برساند. هم‌چنین همایش‌های بین‌المللیِ اسپرانتو، به‌احتمال قوی تنها همایش‌های بین‌المللی در جهان است که با شرکت چندین هزار انسان از ده‌ها کشور گوناگون - و بدون هیچ مترجمی - به‌طور مرتب و سالیانه در کشورهای گوناگون جهان برگزار می‌شود. زبان مصنوعیِ اسپرانتو، تنها زبان فراساخته‌ی بشر است که قادر به گردآوردن چنین جمعیت عظیمی از سراسر دنیاست، که بدون هیچ‌گونه سوءتفاهمی، از طیف وسیعی از برنامه‌های متنوع، از سخن‌رانی‌های علمی و دانشگاهی گرفته تا اجرای نمایشنامه و نمایش فیلم بهره‌مند می‌گردند.

فرِدريش ویلهِلم نيچه (1900-1844)، فيلسوف بزرگ آلماني، با اشاره به دشوار بودن فراگيريِ بسياري از زبان‌ها، چنین پیش‌گویی کرده بود:

"انسان راه نجات را خواهد يافت: در آينده زباني به‌وجود خواهد آمد كه ابتدا براي مقاصد تجاري مورد استفاده قرار مي‌گيرد ولي با گذشت زمان به زباني همه‌گير تبديل شده و براي روابط فرهنگي نيز مورد بهره‌برداري قرار مي‌گيرد … مسلماً در طول اين قرون متمادي، علم بدون هدف، زبان را مورد تحقيق و بررسي قرار نداده است: هدف از اين سرمايه‌گذاري، استفاده كردن از ويژگي‌هاي لازم و ارزشمند تماميِ زبان‌ها (برای ساختن زبان مصنوعی) است."

از کتاب " آسان‌ترین زبان دنیا: آموزش زبان بین‌المللی اسپرانتو"  تالیف مهندس احمدرضا ممدوحی، ناشر: آرویج، مرکز پخش: انجمن اسپرانتو ایران