اهمیت رویا
بسیاری از انسان‌ها هنگام مواجه شدن با ابداعات و اختراعات جدید، اذعان می‌دارند که به‌وقوع پیوستن چنین طرح‌هایی، رویایی بیش نیست. هنوز برای خیلی‌ها، تصور دنیایی که در آن هرکسی بتواند به‌راحتی با بقیه‌ی انسان‌ها از هر نژاد و ملیتی که باشند، به‌زبانی واحد، مشترک و جهانی حرف بزند، امکان‌پذیر به‌نظر نمی‌رسد، هرچند بیش از یک قرن است که اسپرانتودانان جهان این امر را در مقیاسی کوچک – اما گسترده و در پنج قاره‌ی جهان – تجربه کرده‌اند. ما باید به رویاهای خود و خواست‌ها و آرزوهایمان میدان بدهیم. تا آرزو و خواست و ایده‌آلی در ذهن و دلِ ما پدید نیاید و تقویت نشود، هیچ‌گونه تغییر و تحولی در زندگی ما به‌وقوع نخواهد پیوست. همان‌طور که مولانا فرموده است:
اندیشه‌ات جایی رود، وانگه ترا آن‌جا کِشد،
زاندیشه بگذر، چون قضا پیشانه شو، پیشانه شو!
ابتدا باید فکر، اندیشه یا رویای ما به‌جایی نُو برود، تا در پیِ آن بتواند ما را نیز به‌دنبال خود به‌آن‌جا بکشاند. اگر رویا و رویاباوری وجود نمی‌داشت، هیچ ابداع و اختراع و پیشرفتی صورت نمی‌گرفت، چرا که بنابر تعریف، ابداع و اختراع و نوآوری، به‌وجود آوردن چیزی است که تا به‌حال در دنیای خارج (از ذهنِ ما) وجود نداشته است. در همین رابطه، ماكسيم گوركي (1936-1868)، نويسنده‌ي شهير روسي، که از هواداران اسپرانتو بوده، در سال 1919چنین گفته است:
"محافظه‌كاران هميشه در تلاش‌اند كه ثابت كنند اسپرانتو يك اوتوپيا (خيال‌انديشي يا آرمانِ محض) است. اما واقعيت، به‌طور روزافزوني عكس عقيده‌ي ايشان را نشان داده است. چهل سال پيش، اكثر مردم انرژيِ الكتريكي را به‌عنوان ابداعي كفرآميز تلقي مي‌كردند و آن‌را چيزي بيش از خيال‌انديشي‌اى از سرِ بي‌خردي به‌حساب نمي‌آوردند. پرواز نيز در حدود بيست سال قبل، تنها يك خيال‌انديشيِ آرمان‌پرستانه محسوب مي‌شد!"

از کتاب " آسان‌ترین زبان دنیا: آموزش زبان بین‌المللی اسپرانتو" تالیف مهندس احمدرضا ممدوحی، ناشر: آرویج، مرکز پخش: انجمن اسپرانتو ایران