خیلی پیش میاد که وقتی دربارهی اسپرانتو بحث میشود از اولین پرسشها یکی این است که تعداد اسپرانتیستها در ایران و یا جهان چقدر است.
تخمینهای زیادی وجود دارد اما به راستی هیچکس نمیداند دقیقا تعداد اسپرانتیستها چقدر است. خوشبینانهترین آمارها حدود 10 میلیون نفر را برآورد میکنند و بدبینانهترین آمارها حداقل 2 میلیونی را ارائه میدهند.
به چند علت نمیتوان آمار دقیقی از تعداد اسپرانتیستها ارائه داد اما مهمترین دلیل این است که اسپرانتو زبانی فوقالعاده آسان است و هرکسی میتواند حتی به صورت خودآموزی بدان مسلط شود بنابراین با توجه به رشد اینترنت در دنیا و شمار روزافزون کسانی که به وسیلهی اینترنت اقدام به زبان آموزی میکنند واقعا نمیتوان آمار دقیقی ارائه داد. و تاکنون هیچ راهی برای ثبت نام و آمارگیری از زبان آموزان و اسپرانتیستهای وجود نداشته است. یادمان باشد که اسپرانتو زبان ملی هیچ قوم و ملتی نیست تا بهتوان به حداقلی از برآوردها بر مبنای سرشماریهای رایج دست یازید.
اما روشهایی وجود دارد برای تصور کردن پراکنش اسپرانتیستها در سطح جهان. به عنوان مثال انجمن جهانی اسپرانتو(که یکی از سازمانهای بزرگ اسپرانتویی در سطح جهان است و نه فقط تنها گونهی آن) در سال 2006 بیش از 8000 نفر عضو در 114 کشور داشته است. در کنگرهی سالانهای که این انجمن برگزار میکند حدود 2000 نفر شرکت میکنند.
در ایران نیز به همان دلایل گفته شده، نمیتوان برآوردی از تعداد اسپرانتیستها کرد. انجمن اسپرانتوی ایران حدود 250 عضو را ثبت کرده است اما مطمئنا تعداد ایرانیان اسپرانتیست بیش از اینها است. یک دلیل این که، در سال 2006 از ایران 120 نفر عضور انجمن جهانی بودهاند و از این 120 نفر عضو انجمن جهانی فقط 20 نفرشان عضو انجمن اسپرانتوی ایران بودهاند!
در مورد اسپرانتو به نظر میرسد که کمیت چندان مطرح نیست بلکه کیفیت اصل است! اسپرانتیستها ویژگیهایی دارند که در نوع خود بینظیر و غیرقابل چشمپوشی است. تنها زبانی است که در میان کاربرانش به معنای واقعی کلمه "بیسواد" وجود ندارد، اسپرانتو است. اسپرانتیستها حداقل 2 زبان را حرف میزنند. سطح سوادشان در مقایسه با گروه های زبانی دیگر فوقالعاده بالاست. با مروری در اینترنت و مقایسهی میزان حضور زبان اسپرانتو نسبت به زبانهای دیگر میتوان تصوری از حضور کاربران آن را به دست آورد. شاید در این زمینه سایت ویکی پدیا مشتی باشد نمونهی خروار. و یادمان نرود که اسپرانتو قائم به خود است یعنی هیچ حکومت و قدرتی پشتیبان آن نیست و تنها با کوشش و پایداری کاربران خود زبان اسپرانتو است که گسترش آن به پیش میرود ...