1. پیشینه

از سال‌ها پیش همواره آرزوی این بود که در منطقه، همایشی اسپرانتویی برپا شود تا بهانه‌ی گردهم‌آیی اسپرانتودان‌های کشورهای همسایه شود. بر همین اساس بود که در سال 1380 گروه 14 نفره‌‌ای از اسپرانتودان‌های ایرانی به جمهوری آذربایجان رهسپار شدیم اما دریغا که آن‌چنان که می‌پنداشتیم نبود و در واقع جنبش اسپرانتو در آن‌جا بسیار ضعیف بود ... .

 در فروردین ماه 1383 بر آن شدیم به ارمنستان برویم تا ببینیم در آن دیار - که از معبر آن اسپرانتو در ایران پای گرفته است- اوضاع چگونه است. قبل از سفر با انجمن اسپرانتو ارمنستان تماس گرفته شد و پیشنهاد دیدار اسپرانتودان‌های ایرانی از ارمنستان به گرمی مورد استقبال قرار گرفت بنابراین عزم خود را جزم نموده و سفری یک‌هفته‌ای به ارمنستان را پی‌ ریختیم که در خرداد ماه 1383 انجام شد. آن سفر، سفری بود بسیار موفقیت‌آمیز و همان باعث شد تا ایده‌ی هما‌یش منطقه‌ای در ارمنستان صورت واقعیت به خود گیرد.

در تابستان 1384 که در کنگره‌ی جهانی اسپرانتو در لیتوانی شرکت کرده بودم بانو کارینه آلباکیان از اعضای هیات رییسه‌ی ارمنستان هم در آن کنگره شرکت کرده بود، دیدار مجدد ما با همدیگر در کنگره موجب شد ایده‌ی همایش‌ منطقه‌ای بیش از پیش تقویت شده و با افززودن جنبه‌ی آموزش در همایش، آن را به هم‌آیشی منطقه‌ای/بین‌المللی (سنتی) در غرب آسیا-اروپا(؟) تبدیل کنیم. ایده، با موافقت رییس سازمان جهانی اسپرانتو پرفسور رناتو کوره‌سه‌تی مواجه شد و ایشان شخصا از آن پشتیبانی کردند و اینطور شد که هم‌آیش بین‌المللی مدرسه‌ی تابستانی اسپرانتو در ارمنستان شکل گرفت.